menu

Historia

2017-10-20 12:45:02 (ost. akt: 2017-10-20 13:17:45)

Miasto Szczytno zwane wcześniej Ortelsburg, powstało jako osada na północnym brzegu jeziora Domowego Dużego.
Około roku 1266 na przesmyku między jeziorem Dużym i Małym na naturalnym wzniesieniu terenu założona została przez Krzyżaków drewniana strażnica. Po spaleniu jej około połowy XIV wieku, wzniesiona została budowla kamienna o charakterze obronnym, położona na naturalnym wzniesieniu terenu.
Zamek był obiektem czteroskrzydłowym, z dużym przedzamczem. Wokół zamku wznosiły się mury obronne z kamienia, zakończone w narożach okrągłymi basztami obronnymi. Mury otaczała dookoła fosa. Na wewnętrzny dziedziniec prowadziła umieszczona na osi skrzydła wschodniego brama wjazdowa. Zamek był wówczas siedzibą zakonnej władzy administracyjnej. Obiekt został wkrótce zniszczony przez wojska litewskie. Odbudowany w latach osiemdziesiątych XIV wieku na zachowanych fundamentach i murach kamiennych, wyższe partie ścian wymurowano z cegły. Po likwidacji państwa zakonnego w Prusach zamek stracił na obronnym znaczeniu i w drugiej połowie XVI wieku przebudowany został dla księcia pruskiego Jerzego Fryderyka na rezydencję myśliwską.
W XVII i XVIII wieku był wielokrotnie przebudowywany, zmienione zostały poziomy dziedzińca i pomieszczeń. W końcu XVIII wieku pomieszczenia zamku wykorzystane były na magazyn wojskowy, znaczna część murów została rozebrana lub popadła w ruinę. Materiał z rozebranych murów posłużył okolicznej ludności na potrzeby budowlane.
W 1925 roku w zamku ulokowano muzeum. W latach 1936-37, w zachodniej części, na dawnych murach obronnych otaczających przedzamcze zbudowany został budynek ratusza miejskiego wg. projektu architekta Kurta Fricka z Królewca. W budynku tym obecnie ma swoją siedzibę Muzeum Mazurskie oraz władze miejskie i gminne.
Zamek w Szczytnie opisany został w powieści Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy”, w nim to uwięziona została Danuśka, a przed bramą zamku ukorzyć się musiał potężny Jurand ze Spychowa mając nadzieję, że Krzyżacy wypuszczą Danuśkę.
Pozostałości zamku krzyżackiego wraz z otoczeniem wpisane zostały do rejestru zabytków województwa warmińsko-mazurskiego Decyzją z dnia 05.04.1968 r. wydaną przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie jako założenie obronne przedzamcza Nawarstwienia kulturowe Starego Miasta Szczytno wraz z zamkiem wpisane zostały do rejestru zabytków archeologicznych woj. warmińsko-mazurskiego Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie z dnia 18.05.1992 r.


Mur zachodni ok 1938 r. widok z kierunku północnego z wyraźnymi reliktami rzędu kamiennych przypór.
źródło: Archiwum IS PAN,  Studium wykonalności projektu Mur zachodni ok 1938 r. widok z kierunku północnego z wyraźnymi reliktami rzędu kamiennych przypór.
źródło: Archiwum IS PAN, Studium wykonalności projektu "Zamek Krzyżacki w Szczytnie - nowy produkt turystyczny na mapie województwa warmińsko-mazurskiego.


Mur zachodni ok.1938 roku, muru zachodniego wraz z okrągłą basztą południowo zachodnią, widok z kierunku południowo-zachodniego.
źródło: Archiwum IS PAN,  Studium wykonalności projektu
Mur zachodni ok.1938 roku, muru zachodniego wraz z okrągłą basztą południowo zachodnią, widok z kierunku południowo-zachodniego. źródło: Archiwum IS PAN, Studium wykonalności projektu "Zamek Krzyżacki w Szczytnie - nowy produkt turystyczny na mapie województwa warmińsko-mazurskiego.
  • Fundusze Europejskie
  • Warmia Mazury
  • Unia Europejska